Het belang van terugkerende details – 1

Ik zit een verhaal te lezen van een oud-student van mij, Lotte Dondorp, Zonder ons is er geen muziek. Het is in een eerdere versie te lezen op de website van de Revisor, en daar heet het ‘De Berenjager’. Wat me opvalt, zoals ook in andere verhalen van haar: de authentieke details en het regelmatig terugkeren van die details. 

In Zonder ons is er geen muziek kijkt een man terug op een periode waarin hij zichzelf en zijn gezin als gelukkig wil zien, hoewel het tegelijkertijd de vraag is hoe gelukkig de periode echt was, want er was ook groot onheil.

Het is een soort hardop denken dat de man doet, en dat hardop denken vormt het korte verhaal. Het verhaal opent met de zin: ‘Ze noemen me De  Berenjager’. Het is een zin die later terugkeert. En elders in zijn verhaal laat de man niet de hele zin terugkomen, maar is er wel dat ene woord: Berenjager. De man geeft zichzelf hiermee een identiteit, blijkbaar is dat belangrijk voor hem, misschien wel omdat hij moeite heeft een andere —  belangrijkere — identiteit van hem onder ogen te zien: die van partner, van falende partner, van falende vader. Dus herhaalt hij ‘Berenjager’, hoewel hij zelf inziet dat het niet helemaal adequaat is om zichzelf daarmee te identificeren: ‘Ze noemen me De Berenjager, maar ik heb in mijn leven nog nooit een beer durven schieten.’

Je zou kunnen denken dat je als schrijver details moet laten terugkeren om de lezer houvast te geven. Dat is ook zo. Maar minstens zo belangrijk is het volgende: personages — mensen — zitten vaak vast in hun narratief, ontlenen hun identiteit aan dat narratief, en vaak hebben ze een paar kernwoorden nodig als reddingsboei en grijpen ze daar steeds opnieuw naar om niet te verdrinken in wat zich buiten hun narratief bevindt.

Overigens, over het laten terugkeren van details kun je ook lezen in mijn handboek Korte Verhalen Schrijven, hoofdstuk 8, Herhaling.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *