Collectief versus individueel narratief, een vraag van mijn vriendin (2)

Gisteren maakte ik een begin met hardop te denken over een mail van mijn vriendin. Vandaag ga ik daarmee verder.

Eerst, nogmaals, de mail van mijn vriendin:

“Collectieve narratieven vind ik interessant. […] Bijvoorbeeld het collectieve narratief over wat ‘vertrouwen’ is, of wat ‘liefde’ is of wat ‘familie’ is, en hoe je je collectieve narratieven of misschien culturele narratieven in jezelf kunt ontdekken en hoe je jezelf daarvan kunt bevrijden.”

En dit is mijn tweede reactie daarop:

Ik vind het moeilijk om het collectieve narratief en het individuele narratief strikt van elkaar te onderscheiden. Welke meningen heb ik onbewust overgenomen van de groep, en welke meningen heb ik op eigen kracht gevormd? Is dat onderscheid wel te maken?

Ik kan bijvoorbeeld stellen als het om partnerrelaties gaat, dat het dominante narratief is dat die monogaam horen te zijn, en dat een polyamoreuze relatie waarvoor wij kiezen, daarvan afwijkt. Dan kan ik zeggen: mijn individuele narratief is anders dan het dominante narratief. Ik zou daaruit kunnen concluderen dat ik een zelfstandige keuze los van het dominante narratief heb gemaakt.

Maar misschien dat binnen onze cultuur polyamorie vooralsnog een randverschijnsel is; het kan best zijn dat het binnen de subculturen en de kleinere collectieven waarvan ik deelmaak, het al gewoner aan het worden is. Dus wie weet ben ik binnen dat kleinere collectief meegegaan, en ben ik meer beïnvloed dan ik aanvankelijk dacht.

Dan zijn er nog de argumenten, de waarden en de gevoelens die bepalend zijn geweest voor de keuze die ik heb gemaakt. Die zijn mede gevormd door belevenissen, gesprekken, films, boeken, radio, tv, internet. En die zijn allemaal onderdeel van de cultuur en de subculturen waar ik deel van uitmaak.

Bovendien is het moeilijk uit te maken wat ‘de maatschappij’ nou precies vindt, wat precies het culturele narratief is. Ik denk dat dat niet heel precies te zeggen is, dat het te divers is. Dat wat ik denk dat de maatschappij vindt, zou heel goed kunnen voortkomen uit het individuele narratief van waaruit ik naar de maatschappij kijk.