Collectief narratief (2)

Mijn vriendin schreef me over collectieve narratieven:

“Ik denk inderdaad dat aan de gemeenschappelijkheid van taal niet te ontkomen valt. Ik denk wel dat er een verschil zit tussen een collectief narratief en een cultureel narratief.

Een collectief narratief kan ook het narratief zijn van een sub-cultuur of een nog kleinere groep mensen. Bijvoorbeeld, het collectieve narratief op de kunstacademie is dat je niet té ambitieus mag zijn en niet mag roepen dat je prijzen wilt winnen, maar dat je wel mag zeggen dat je van kunst zou willen rondkomen. Een ander collectief narratief op de kunstacademie is dat kunstenaars plat vermaak als Big Brother of GTST niet leuk vinden.

Een collectief narratief kan ook een familie-narratief zijn. Toen mijn ouders een huis hadden gekocht en dat aan mijn opa gingen vertellen, zei mijn opa verbaasd: “Een huis kopen is niet voor ons soort mensen weggelegd.” En het heeft lang geduurd voordat hij naar het huis van mijn ouders heeft willen kijken.

Een collectief narratief kan ook het ‘Heemskerk is beter dan Beverwijk’ gevoel zijn dat mensen in mijn omgeving hebben.

Ik denk dat een cultureel narratief alomvattender en onzichtbaarder is dan een collectief narratief. Een cultureel narratief spreidt zich uit over meerdere subculturen en er zijn soms maar weinig aanwijzingen voor behalve in ons taalgebruik.

‘Kanker is een gevecht’ is bijvoorbeeld zo’n cultureel narratief. Er zijn mensen die zich tegen dat narratief willen verzetten omdat ze iemand verloren hebben aan kanker, en het narratief suggereert dat hun geliefden dus niet ‘hard genoeg gevochten hebben’ of ‘de strijd verloren hebben’. Die mensen kunnen zich nog maar lastig uitdrukken, omdat de taal en de zinssnedes rondom kanker allemaal doorwrocht zijn met dat narratief.

Ook het gebruik van ‘homo’ en variaties daarop als scheldwoord zijn een cultureel narratief. ‘Je gooit als een meisje’ is ook een cultureel narratief.

Terwijl ‘Vrouwen zijn gelijk aan mannen en dienen gelijk behandeld te worden’ een collectief narratief is, volgens mij.

Nou ja, dit vind ik een interessant onderwerp. Hier raakt het mijn eigen werk ook, ik denk dat ik in mijn literaire werk me veel meer focus op een personage dat zich tot het culturele narratief moet verhouden, en die zijn eigen individuele narratief op dat culturele narratief wil laten aansluiten, dan op een personage dat zich enkel verhoudt tot zijn eigen persoonlijke narratief en de cognitieve dissonantie met de werkelijkheid.”